"Srebrne Pudełko" - wielkopolski pilotaż, który przełamuje tabu i zwiększa dostępność dla seniorów

Poznań i Zaniemyśl jako pierwsze samorządy w Polsce uruchomiły pilotażowy program "Srebrne Pudełko" - iinicjatywę, której celem jest zapewnienie osobom zmagającym się z nietrzymaniem moczu bezpłatnego i dyskretnego dostępu do środków chłonnych w toaletach instytucji publicznych. Projekt ma poprawić komfort funkcjonowania mieszkańców, zwłaszcza seniorów, a jednocześnie rozpocząć szerszą rozmowę o problemie zdrowotnym, który dotyczy milionów osób, lecz wciąż pozostaje tematem tabu.

Pomysł narodził się z rozmów z osobami starszymi i obserwacji barier, które nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka, a często decydują o wykluczeniu społecznym. Inicjatorkami projektu są Kinga Boguła, koordynatorka wolontariatu senioralnego w Centrum Inicjatyw Senioralnych w Poznaniu oraz Katarzyna Kicińska-Pajchrowska, dyrektorka Gminnego Ośrodka Kultury w Zaniemyślu. Jak podkreślają, wiele osób rezygnuje z aktywności społecznej, wydarzeń kulturalnych czy nawet wizyt w urzędach z obawy przed nagłą, krępującą sytuacją w miejscu publicznym.

- Dla wielu osób bariera dostępności nie ma postaci schodów, wąskich drzwi czy braku windy. Jest nią brak poczucia bezpieczeństwa – obawa, że w nieprzewidywalnej sytuacji zabraknie dyskretnego wsparcia - zauważa Katarzyna Kicińska-Pajchrowska.

"Srebrne Pudełka" to niewielkie, wyraźnie oznaczone pojemniki umieszczone w toaletach publicznych. Zawierają darmowe środki chłonne - wkładki, majtki chłonne, pieluchy anatomiczne - a ich konstrukcja została zaprojektowana tak, by korzystanie z nich było jak najprostsze i anonimowe. Pojemniki można otworzyć jedną ręką, bez użycia siły, a skorzystanie z ich zawartości nie wymaga ujawniania swojej sytuacji zdrowotnej.

Na etapie pilotażu pudełka pojawiły się w sześciu instytucjach: 

• Centrum Inicjatyw Senioralnych (ul. Mielżyńskiego 24),
• Poznańskim Ośrodku Specjalistycznych Usług Medycznych (al. Solidarności 36),
• Urzędzie Miasta Poznania (ul. Libelta 16/20),
• Klubie Seniora przy Fundacji Młyn wsparcia (ul. Mostowa 16),
• Gminnym Ośrodku Kultury w Zaniemyślu (ul. Sienkiewicza 3, Zaniemyśl),
• Urzędzie Miasta i Gminy Zaniemyśl (ul. Średzka 9, Zaniemyśl).

Wsparcie dla inicjatywy wyraziły władze obu samorządów. - To test rozwiązania, które dotyka realnego, a jednocześnie wciąż mało widocznego problemu społecznego. Chcemy sprawdzić, jak jest ono odbierane przez mieszkańców i czy może stać się impulsem do szerszej rozmowy o dostępności i zdrowiu - podkreśla Jędrzej Solarski, zastępca prezydenta Poznania.

W trakcie pilotażu analizowane będą m.in. zużycie środków chłonnych, sposób korzystania z pudełek w poszczególnych instytucjach, kwestie organizacyjne oraz opinie użytkowników i pracowników. Projekt traktowany jest jako eksperyment społeczny i organizacyjny, którego celem jest sprawdzenie, czy tego typu rozwiązanie realnie odpowiada na potrzeby mieszkańców. - Pilotaż ma sens tylko wtedy, gdy towarzyszy mu rzetelna informacja zwrotna - zarówno od osób korzystających z rozwiązania, jak i od instytucji obserwujących jego funkcjonowanie na co dzień - zaznacza Kinga Boguła.

Program ma także wymiar edukacyjno-społeczny. W instytucjach objętych testem pojawiły się plakaty i ulotki informujące o dostępności "Srebrnych Pudełek" oraz zachęcające do rozmowy o nietrzymaniu moczu. Ich celem nie jest edukacja medyczna, lecz stworzenie neutralnej i bezpiecznej przestrzeni do nazwania problemu, który wciąż bywa przemilczany.

Według danych Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia z nietrzymaniem moczu zmaga się w Polsce ponad 2 miliony osób, choć rzeczywista liczba może być znacznie wyższa. Problem dotyczy nawet co czwartej kobiety oraz statystycznie co piątego mężczyzny, a ryzyko jego wystąpienia rośnie wraz z wiekiem oraz po niektórych interwencjach medycznych, m.in. leczeniu onkologicznym prostaty. Eksperci podkreślają, że nietrzymanie moczu nie jest chorobą samą w sobie, lecz objawem różnych zaburzeń.

- Odpowiednio dobrane ćwiczenia, profilaktyka i eliminowanie złych nawyków mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów - zaznacza Karolina Szymańska, fizjoterapeutka uroginekologiczna z Poznańskiego Ośrodka Specjalistycznych Usług Medycznych, podkreślając jednocześnie, że "Srebrne Pudełko" nie zastępuje leczenia.

Po zakończeniu pilotażu projekt zostanie udostępniony jako otwarty model możliwy do wdrożenia w innych miastach i instytucjach. Pakiet będzie zawierał instrukcje, materiały informacyjne, szablony komunikacyjne oraz rekomendacje dla samorządów i koordynatorów dostępności. Inicjatywa realizowana jest w ramach programu "Generator Innowacji. Sieci Wsparcia 3", współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego+.

"Srebrne Pudełko" pokazuje, że dostępność to nie tylko architektura i infrastruktura, ale także godność, poczucie bezpieczeństwa i realna możliwość pełnego uczestnictwa w życiu społecznym - niezależnie od wieku i stanu zdrowia.

Źródło: www.ntm.pl