maj 14, 2026

"Lex szarlatan" przyjęta przez rząd. Nowe przepisy mają skuteczniej chronić pacjentów przed pseudomedycyną

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określany jako "lex szarlatan". Celem nowych przepisów jest wzmocnienie ochrony pacjentów przed pseudomedycyną, dezinformacją zdrowotną oraz działalnością osób podszywających się pod specjalistów medycznych.

Nowe przepisy mają przeciwdziałać niebezpiecznym praktykom, które odciągają pacjentów od skutecznej diagnostyki i leczenia opartego na aktualnej wiedzy medycznej. Jak podkreśla Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska‑Grenda, państwo musi stanowczo reagować na działania żerujące na strachu i bezradności osób szukających pomocy.

Wzmocnione kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta

Projekt znacząco rozszerza możliwości działania Rzecznika Praw Pacjenta. Nowe narzędzia obejmują m.in.:

  • możliwość szybkiego reagowania na nielegalne i szkodliwe praktyki,
  • wydawanie publicznych ostrzeżeń,
  • decyzje tymczasowe nakazujące natychmiastowe wstrzymanie niebezpiecznych działań,
  • wyższe kary finansowe - do 1 mln zł za naruszanie zbiorowych praw pacjentów oraz do 100 tys. zł za brak współpracy z Rzecznikiem.

Co ważne, sankcje będą mogły być nakładane także wtedy, gdy działalność została zakończona tuż przed wydaniem decyzji - co ma przeciwdziałać unikaniu odpowiedzialności.

Ochrona przed pseudomedycyną, nie przed legalnymi usługami

Projekt wyraźnie rozdziela działalność legalną od praktyk szkodliwych. Regulacje dotyczą wyłącznie sytuacji, w których niesprawdzonym metodom przypisuje się działanie lecznicze lub gdy ich promowanie zniechęca pacjentów do diagnostyki i terapii zgodnych z medycyną opartą na faktach.

Jak podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec, "lex szarlatan" ma chronić obywateli przed fałszywymi autorytetami i oszustwami opartymi na fałszywej nadziei.

Osoby starsze, przewlekle chore i niesamodzielne są szczególnie narażone na manipulacje i obietnice "cudownych terapii". Dezinformacja medyczna może prowadzić do opóźnień w leczeniu, pogorszenia stanu zdrowia, a nawet zagrożenia życia. Nowe przepisy mają zapewnić im realną ochronę i wsparcie.

Nowelizacja ma zacząć obowiązywać po 3 miesiącach od ogłoszenia. Dzięki niej pacjenci i ich rodziny zyskają silniejsze narzędzia do walki z nieuczciwymi praktykami, a Rzecznik Praw Pacjenta - większe możliwości skutecznego działania.

Źródło: www.gov.pl


Konferencja OD 2026
Solidarni z Ukraina
raport deinstytucjonalizacja
raport opieka długoterminowa
Dołącz do Koalicji
Jeśli jesteś za budową w Polsce nowoczesnego systemu wsparcia osób niesamodzielnych, przyłącz się.
Dołącz do nas