Tylko 9 proc. miejsc rezydenckich na geriatrii wykorzystanych. Kto zaopiekuje się starzejącym się społeczeństwem?

Polskie społeczeństwo starzeje się w szybkim tempie, a liczba osób po 60. roku życia już dziś przekracza 10 milionów. Prognozy demograficzne wskazują, że w ciągu najbliższych dekad seniorzy mogą stanowić niemal połowę mieszkańców kraju. Tymczasem system ochrony zdrowia wciąż nie jest przygotowany na tak dynamiczne zmiany, a jednym z największych problemów pozostaje niedobór lekarzy geriatrów. Zachęcamy do lektury artykułu, który ukazał się na łamach "Rzeczpospolitej".

Choć geriatria oraz choroby wewnętrzne należą do specjalizacji uznanych przez Ministerstwo Zdrowia za priorytetowe, zainteresowanie młodych lekarzy tym kierunkiem pozostaje bardzo niewielkie. Dane za 2024 rok pokazują skalę problemu - spośród 143 miejsc rezydenckich przeznaczonych dla przyszłych geriatrów obsadzonych zostało zaledwie 13. Oznacza to wykorzystanie jedynie 9 proc. dostępnych miejsc szkoleniowych. Dla porównania, w przypadku interny wykorzystano 34 proc. przyznanych rezydentur.

Eksperci alarmują, że przy tak niskim zainteresowaniu specjalizacją trudno będzie zapewnić odpowiednią opiekę rosnącej liczbie starszych pacjentów. Obecnie w Polsce pracuje niewiele ponad 550 lekarzy posiadających specjalizację z geriatrii, co przekłada się na około 1,5 geriatry na 100 tysięcy mieszkańców. To wynik znacznie gorszy niż w wielu krajach Europy Zachodniej.

Problem nie dotyczy wyłącznie liczby specjalistów. W wielu regionach kraju dostęp do opieki geriatrycznej jest bardzo ograniczony. Oddziały i poradnie geriatryczne funkcjonują nierównomiernie, a w większości powiatów nie ma nawet wydzielonych łóżek przeznaczonych dla pacjentów w podeszłym wieku. W praktyce oznacza to, że seniorzy trafiają głównie pod opiekę internistów, kardiologów czy neurologów, którzy równolegle zajmują się pacjentami z wielu innych grup wiekowych.

Specyfika geriatrii sprawia jednak, że starsi pacjenci wymagają szczególnego podejścia. Najczęściej cierpią na kilka schorzeń jednocześnie, przyjmują wiele leków i potrzebują kompleksowej oceny stanu zdrowia. Taka opieka jest znacznie bardziej czasochłonna niż leczenie pojedynczej choroby u młodszych osób. Zdaniem środowiska medycznego obecny system finansowania nie uwzględnia tej specyfiki, przez co prowadzenie oddziałów geriatrycznych często okazuje się nieopłacalne dla szpitali.

Coraz częściej pojawiają się głosy, że bez zdecydowanych działań sytuacja będzie się pogarszać. Konieczne jest nie tylko zwiększenie liczby poradni i oddziałów geriatrycznych, ale również stworzenie skutecznych zachęt dla młodych lekarzy. W przeciwnym razie luka kadrowa będzie się pogłębiać wraz ze wzrostem liczby seniorów wymagających specjalistycznej opieki.

Temat atrakcyjności geriatrii jako ścieżki zawodowej był również przedmiotem debaty podczas konferencji "Geriatria w systemie i w praktyce", która odbyła się w dniach 22-23 maja 2026 r. w Lipowym Moście. Uczestnicy panelu dyskutowali o sposobach zachęcenia młodych lekarzy do wyboru tej specjalizacji, wskazując zarówno na bariery systemowe, jak i możliwe rozwiązania.

Jednym z omawianych pomysłów było znaczące podniesienie wynagrodzeń dla lekarzy odbywających rezydenturę z geriatrii. Opinie ekspertów były jednak podzielone.

- Podczas debaty zastanawialiśmy się, co realnie mogłoby skłonić młodych lekarzy do wyboru geriatrii. Pojawił się postulat znaczącego zwiększenia wynagrodzeń rezydentów, ale jednocześnie podkreślano, że bez poprawy warunków pracy i budowy prestiżu tej specjalizacji trudno będzie osiągnąć trwałą zmianę -  wskazuje Tomasz Michałek z Koalicji "Na pomoc niesamodzielnym" moderujący debatę "Czego Państwo oczekuje od geriatrów a geriatrzy od państwa?".

Nie zmienia to faktu, że konieczne są odważne decyzje. Jeżeli liczba nowych geriatrów nadal będzie tak niska, polski system ochrony zdrowia może mieć coraz większe trudności z zapewnieniem właściwej opieki starzejącemu się społeczeństwu. W obliczu prognoz demograficznych problem ten przestaje być wyzwaniem przyszłości - staje się jednym z najważniejszych wyzwań zdrowotnych już dziś.

Pełna treść artykułu w "Rzeczpospolitej" dostępna jest tutaj.