Rząd zmienia zasady usług opiekuńczych. Nowe obowiązki dla opiekunów i większa kontrola gmin

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, który wprowadza istotne zmiany w organizacji usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania osób wymagających wsparcia. Jak wskazano, celem reformy jest ujednolicenie zasad obowiązujących w całym kraju, podniesienie jakości świadczonych usług oraz lepsze dostosowanie pomocy do potrzeb osób korzystających ze wsparcia systemu pomocy społecznej.

Projekt nie dotyczy wyłącznie osób starszych. Usługi opiekuńcze realizowane w ramach pomocy społecznej są kierowane także do osób z niepełnosprawnościami, osób przewlekle chorych oraz innych osób, które z powodu stanu zdrowia lub sytuacji życiowej wymagają pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Nowe przepisy mają więc objąć szeroką grupę beneficjentów korzystających z opieki świadczonej w miejscu zamieszkania.

Jedną z najważniejszych zmian jest stworzenie podstaw prawnych do określenia szczegółowych standardów realizacji usług opiekuńczych. Obecnie przepisy nie wskazują jednolitych wymagań obowiązujących na terenie całego kraju, co może prowadzić do różnic w sposobie organizowania i jakości świadczonej pomocy. Po wejściu w życie nowych regulacji minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego będzie mógł określić w rozporządzeniu minimalny zakres czynności wykonywanych w ramach usług opiekuńczych, wymagania wobec osób świadczących takie usługi oraz zasady monitorowania i oceny ich jakości.

Nowelizacja przewiduje również nowe obowiązki dla osób wykonujących usługi opiekuńcze. Każdy opiekun świadczący tego rodzaju usługi będzie musiał ukończyć kurs udzielania pierwszej pomocy. Wymóg ten ma zwiększyć bezpieczeństwo osób korzystających ze wsparcia oraz przygotować opiekunów do reagowania w sytuacjach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Osoby, które już wykonują usługi opiekuńcze, będą miały 3 miesiące od wejścia w życie nowych przepisów na spełnienie tego obowiązku.

Dodatkowo osoby świadczące usługi opiekuńcze będą zobowiązane do składania oświadczenia potwierdzającego zdolność psychofizyczną do wykonywania swoich obowiązków. Dokument będzie przekazywany pracodawcy lub podmiotowi organizującemu świadczenie usług.

Zmiany obejmą także samorządy. Gminy zostaną zobowiązane do systematycznego monitorowania oraz oceny jakości usług opiekuńczych realizowanych na ich terenie. W praktyce oznacza to konieczność zbierania informacji dotyczących sposobu świadczenia pomocy, jej skuteczności oraz poziomu bezpieczeństwa. Zebrane dane mają służyć poprawie organizacji usług i szybszemu identyfikowaniu ewentualnych nieprawidłowości.

Wprowadzenie obowiązkowego monitoringu i oceny jakości usług jest oceniane pozytywnie. - Doceniamy rosnącą rolę monitoringu oraz systematycznego sprawdzania jakości usług opiekuńczych, bo to powinno przełożyć się na bezpieczeństwo i godność osób wymagających wsparcia - komentuje Tomasz Michałek, Dyrektor Biura Zarządu Koalicji. - Jednocześnie od lat jako Koalicja apelujemy o wypracowanie i wdrożenie jednolitych standardów świadczenia usług w opiece długoterminowej. Bez wspólnych, czytelnych zasad trudno mówić o równym dostępie do wysokiej jakości opieki w całym kraju - dodaje.

Według założeń rządu nowe rozwiązania mają przyczynić się do stworzenia bardziej spójnego systemu usług opiekuńczych, niezależnie od miejsca zamieszkania osoby korzystającej ze wsparcia. Jednocześnie reforma stanowi element szerszych działań związanych z rozwojem usług społecznych i opieki długoterminowej w Polsce.

Nowelizacja ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.

Treść projektu ustawy przyjętej przez rząd i skierowanej do Sejmu dostępna jest tutaj.